Anh Trần Tất Đắc, Trưởng Ban Biên tập phát thanh Quân giải phóng miền Nam, Đài Phát thanh Giải phóng, gọi tôi lên giao nhiệm vụ: “Đồng chí Trung tướng Lê Quang Hòa, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị sẽ đi máy bay trực thăng vào Quảng Trị và tiếp tục đi vào phía trong, theo đà phát triển của chiến dịch. Đoàn công tác tháp tùng Trung tướng Lê Quang Hòa sẽ đi ô tô vào Quảng Trị, gồm có: cán bộ Cục Bảo vệ, cán bộ Cục Tuyên huấn, cán bộ văn phòng, và phóng viên Buổi phát thanh Quân giải phóng miền Nam. Cậu nhận quyết định và khẩn trương chuẩn bị lên đường”.
Tôi sang Đài bá âm ở 39 Bà Triệu nhận chiếc máy ghi âm MK23 có mắc công tắc để truyền âm thanh qua đường thông tin quân sự; nhận chiếc đài Xiêng-Mao, chiếc máy ảnh Pratica và 5 cơ số pin rồi về Trụ sở Đài Phát thanh Giải phóng A CP90 ở 56 phố Quán Sứ. Anh Nguyễn Thành, Giám đốc Đài và anh Ba Cần, Phó Giám đốc đang đợi tôi đến. Các anh giao nhiệm vụ truyền âm thanh về Đài bá âm, nhiệm vụ phối hợp với phòng Tê-lê-típ và Thời sự của Đài, rồi căn dặn: “Dọc đường chiến dịch, cần chủ động phối hợp với Đài phát thanh các tỉnh, thành phố khi quân ta đã làm chủ. Hẹn gặp nhau ở Sài Gòn”.
Sáng 22/3/1975, chiếc xe rời Thành cổ ra Cửa Nam. Tôi nhìn qua cửa xe, vẫn thấy vợ tôi cùng cháu trai mới 6 tháng, ngồi trên ghế mây sau xe đạp chờ tôi ở đó. Tôi vẫy tay chào hai mẹ con và lên đường. Ngày đó, sự chia tay người thân ra mặt trận là thanh thản, ít ai nghĩ đến việc về hay không về…
 |
|
Đoàn xe ra trận (ảnh tư liệu)
|
Qua một ngày, một đêm, hai lái xe thay nhau lái, sáng 23/3/1975, xe đến Đông Hà. Quân ta đang truy kích địch ở chân đèo Hải Vân, Bắc Mỹ Chánh, Cửa Thuận An, Cửa Tư Hiền để tiến vào Huế. Trung tướng Lê Quang Hòa điện gọi cả Đoàn về Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 giao nhiệm vụ chuẩn bị vào Huế. Sáng 26/3/1975, anh Kính, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ gọi chúng tôi lên xe, đi trước. Sau một xe nữa là xe chở Trung tướng Lê Quang Hòa.
Trung đoàn Sông Hương của Thừa Thiên-Huế cho xe đi trước dò mìn và hộ tống phía sau. Qua Hương Trà, Hương Thủy là đến cố đô. Huế hiện ra trước mắt chúng tôi với Sông Hương thơ mộng, Phu Văn Lâu tung bay cờ giải phóng thành nội và đường phố đỏ cờ, đông đặc áo trắng sinh viên.
Sau khi vào nơi ở của Thành đội Huế, anh Kính yêu cầu Trung đoàn Sông Hương cho một xe con và hai chiến sỹ bảo vệ chở tôi ra Đài Phát thanh Huế ở gần cầu Tràng Tiền. Cán bộ Tuyên huấn và nhân viên kỹ thuật của ta đã có mặt ở đó và đưa Đài hoạt động trở lại. Các anh, các chị đã rất nhiệt tình phối hợp làm chương trình giải phóng Huế để truyền về Hà Nội. Anh Nguyễn Thành, Giám đốc Đài Phát thanh Giải phóng A điện vào: “Âm thanh tốt lắm. Cứ thế mà làm!”.
Sau bốn ngày ở Huế, sáng 30/3/1975, chúng tôi được lệnh vào Đà Nẵng. Đoàn đi khá đông, có cả nhà báo Trần Lâm, Tổng biên tập Đài TNVN, nhà báo Thép Mới (Báo Nhân Dân), đồng chí Võ Thuần Nho (Thứ trưởng Bộ Giáo dục). Đến Đà Nẵng, anh Thắng Lộc, Trưởng đoàn và các anh, các chị ở Đoàn phóng viên thường trú Đài Phát thanh Giải phóng ở miền Trung, gồm có: Lệ Thu, Anh Trang, Phạm Thị Sửu, Võ Văn Lục… đón chúng tôi trong nụ cười và nước mắt. Sau một hồi trò chuyện, anh Thắng Lộc gọi đò chở chúng tôi qua sông Hàn, đến Đài phát thanh Đà Nẵng.
Với sự tiếp quản của Đoàn thường trú Đài Phát thanh Giải phóng tại miền Trung, các nhân viên kỹ thuật cũ của Đài vẫn làm việc bình thường, các phóng viên của ta cho Đài vận hành và hoạt động trở lại từ chiều 29/3/1975. Chúng tôi ngồi tại Đài Đà Nẵng, viết bài, pha âm và dựng chương trình tại Đài rồi truyền về Hà Nội. Các chị: Anh Trang, Lệ Thu đọc khá tốt nên bài nào gửi về, Hà Nội đều dùng hết. Chúng tôi làm việc không biết mệt khi chiến thắng đến dồn dập từng ngày.
|
35 năm đã qua. Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh đã đổi thay một trời một vực so với 30/4 năm ấy.
Nhắc về kỷ niệm cũ, chúng tôi lại thấy tiếng nhạc của Xuân Hồng vút lên, tự hào và sảng khoái: “Ngày vui như đi trong mơ. Tuổi lớn rồi mà như ngây thơ…”. Niềm vui của nước non thống nhất.
|
Cho đến ngày 3/4/1975, cả Tây Nguyên và một dải đồng bằng miền Trung, từ Thừa Thiên - Huế đến Nha Trang, Cam Ranh hoàn toàn được giải phóng. Chúng tôi được lệnh rời Đà Nẵng, tiến vào Nam Trung bộ. Tổng cục Chính trị và Đài Phát thanh Giải phóng A phối hợp tổ chức một xe tải lớn có gắn hệ thống truyền âm thanh, Đài Tê-lê-tip, hai lái xe, hai cán bộ kỹ thuật do nhà báo Trần Huy Vĩnh ổn chỉ huy và nhà báo Tư Đương, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đi cùng. Đến Đà Nẵng, xe đón nhà báo Võ Văn Lục và tôi rồi hành quân vào Chiến dịch Hồ Chí Minh. Dọc đường đi, các đơn vị của Quân đoàn 1 và Quân đoàn 2 tiến vào Nam như trảy hội. Từ Tam Kỳ đến Quảng Ngãi, Bình Định, Tuy Hòa, Nha Trang, mỗi chặng chúng tôi lại dừng chân, lấy tài liệu, viết bài rồi gửi về Hà Nội.
Ngày 16/4/1975, quân ta đập tan phòng tuyến Phan Rang.
Ngày 21/4/1975, quân ta mở toang cánh cửa Xuân Lộc. Xe chúng tôi nhận lệnh từ Cục Chính trị Cánh quân phía Đông, vòng lên Buôn Ma Thuột, xuống Đồng Xoài và tiến về Thủ Dầu Một. Chiều 29/4/1975, dưới cánh rừng cao su miền Đông ở Thủ Dầu Một, chúng tôi được chứng kiến phi đội Quyết Thắng của ta ném bom sân bay Tân Sơn Nhất và cảnh máy bay trực thăng Mỹ hối hả chở người Mỹ từ nội đô ra hạm đội Thái Bình Dương. Năm cánh quân của ta áp sát Sài Gòn. Bài ghi nhanh: “Toàn thắng ắt về ta” được hoàn thành và điện ngay về Hà Nội.
Đêm 29/4/1975, chúng tôi được lệnh về Củ Chi và theo sự hướng dẫn của du kích Củ Chi để di chuyển dần về Hóc Môn. Dọc đường đi, xe thỉnh thoảng lại dừng vì quân ngụy thất trận, bị bắt, giải ra ngoại ô quá đông. Mũ, giày dép, quần áo của quân ngụy chất đống bên đường.
Chiều 30/4/1975, chúng tôi đến Đài Sài Gòn (đang xây dựng) ở phố Nguyễn Bình Khiêm rồi vào số 7 Hồng Thập Tự (tức đường Nguyễn Thị Minh Khai ngày nay). Đài chưa hoạt động trở lại nhưng Trung đoàn 14 (Sư đoàn 7) bảo vệ rất cẩn mật. Cán bộ ta đã tiếp quản và đang sắp xếp bộ máy để Đài Phát thanh Giải phóng chính thức phát sóng tại đây. Nhìn ra ngoài phố, quân ta về làm xanh lại nội đô. Đồng bào ùa ra đường hồ hởi đón chào quân giải phóng.
Sáng 1/5/1975, chúng tôi vào Dinh Độc Lập. Anh Hoàng Cao Đại, Chính trị viên Đại đội 7, Trung đoàn 14, Sư đoàn 7 dẫn đoàn đến phòng khánh tiết. Các ông: Dương Văn Minh (Tổng thống), Vũ Văn Mẫu (Thủ tướng), Nguyễn Văn Huyền (Phó Tổng thống) và các thành viên nội các Chính quyền Sài Gòn đang ngồi đó. Chính trị viên Hoàng Cao Đại đưa cho chúng tôi chiếc máy Sony còn mới để phỏng vấn. Cuộc làm việc diễn ra bình lặng và thoải mái. Bài phóng sự: “Sáng 1/5, ở Dinh Độc Lập”, được hoàn thành ngay buổi trưa hôm ấy để truyền về Hà Nội. Chưa bao giờ chúng tôi được sống một không khí Sài Gòn như vậy, sống thật mà cứ tưởng mình mơ./.
Khánh Toàn (Báo TNVN)